मंसिर ४ गते २०८३ --:--:--
मेनु

प्रधानमन्त्री शाहको भारत भ्रमणमा हवाई रुट, ऊर्जा व्यापार र आर्थिक सहयोग मुख्य प्राथमिकतामा

मेरो आर्थिक मेरो आर्थिक • मंसिर ४ गते २०८३ १२:१९ PM
प्रधानमन्त्री शाहको भारत भ्रमणमा हवाई रुट, ऊर्जा व्यापार र आर्थिक सहयोग मुख्य प्राथमिकतामा

काठमाडौं । प्रधानमन्त्री वालेन्द्र शाहको आगामी भारत भ्रमणलाई नेपाल–भारत आर्थिक तथा कूटनीतिक सम्बन्धलाई नयाँ दिशा दिने महत्वपूर्ण अवसरका रूपमा हेरिएको छ। मंसिर ६ र ७ गते हुने दुईदिने राजकीय भ्रमणमा हवाई सम्पर्क विस्तार, ऊर्जा व्यापार, पूर्वाधार विकास र आर्थिक सहकार्यका विषय प्रमुख प्राथमिकतामा रहने अपेक्षा गरिएको छ।

भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीको निमन्त्रणामा हुन लागेको यो भ्रमण प्रधानमन्त्री शाहको पदभार ग्रहणपछिको पहिलो भारत भ्रमण हो। भ्रमणका क्रममा दुई देशका प्रधानमन्त्रीबीच प्रत्यक्ष वार्तासहित प्रतिनिधिमण्डलस्तरीय छलफल हुनेछ।

हवाई रुट विस्तारमा नेपालको प्राथमिकता

नेपालले लामो समयदेखि भैरहवा र पोखरा अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थललाई प्रभावकारी रूपमा सञ्चालन गर्न भारतीय आकाश हुँदै थप हवाई प्रवेश मार्ग उपलब्ध गराउन आग्रह गर्दै आएको छ।

विशेषगरी महेन्द्रनगर, भैरहवा र जनकपुर क्षेत्रबाट थप हवाई प्रवेश मार्ग उपलब्ध भए अन्तर्राष्ट्रिय उडान सञ्चालन सहज हुने अपेक्षा गरिएको छ। यसबाट गौतमबुद्ध अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल र पोखरा अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलको व्यावसायिक उपयोग बढाउन तथा पर्यटन प्रवर्द्धनमा सहयोग पुग्न सक्छ।

ऊर्जा व्यापार र जलविद्युत् विकास

नेपाल र भारतबीच ऊर्जा सहकार्य पनि भ्रमणको महत्वपूर्ण विषय हुनेछ। नेपालले जलविद्युत् उत्पादन बढाउँदै भारतीय बजारमा विद्युत् निर्यात विस्तार गर्ने लक्ष्य राखेको छ।

नेपालमा निर्माणाधीन जलविद्युत् आयोजनाको विकास, विद्युत् व्यापार र सीमापार प्रसारण पूर्वाधार विस्तारका विषयमा थप समझदारी हुने अपेक्षा गरिएको छ। यसले नेपालको ऊर्जा क्षेत्रबाट विदेशी मुद्रा आर्जन गर्ने सम्भावना बढाउन सक्छ।

रेलमार्ग, सडक र पेट्रोलियम पूर्वाधार

दुई देशबीचको भौतिक सम्पर्क विस्तारका लागि रेल तथा सडक पूर्वाधार विकासलाई पनि प्राथमिकतामा राखिएको छ। जनकपुर–अयोध्या रेल सम्पर्क, जयनगर–जनकपुर रेलसेवालाई बर्दिवाससम्म विस्तार गर्ने सम्भावना तथा रक्सौल–काठमाडौं रेलमार्गको विषय महत्वपूर्ण छन्।

त्यसैगरी सीमापार पेट्रोलियम पाइपलाइन विस्तार र व्यापारिक आवागमन सहज बनाउने विषयमा पनि छलफल हुने अपेक्षा गरिएको छ।

आर्थिक सहयोग र लगानी विस्तार

नेपालले बाढीपहिरोबाट क्षतिग्रस्त पूर्वाधार पुनर्निर्माणका लागि भारतसँग आर्थिक सहयोगको अपेक्षा गरेको छ। यसका अतिरिक्त पर्यटन, उद्योग, कृषि, शिक्षा, प्रविधि र रोजगारी सिर्जनाका क्षेत्रमा भारतीय लगानी आकर्षित गर्ने विषय पनि महत्वपूर्ण रहनेछन्।

नेपाली स्टार्टअपलाई भारतीय बजार तथा प्रविधि क्षेत्रमा जोड्ने, नेपालमा भारतीय प्रविधि तथा व्यवस्थापन संस्थाका शैक्षिक कार्यक्रम विस्तार गर्ने र डिजिटल क्षेत्रमा सहकार्य बढाउने सम्भावनासमेत अघि सारिएको छ।

सीमा विवाद र व्यापार घाटा चुनौतीकै रूपमा

नेपाल–भारत सम्बन्धमा लामो समयदेखि कायम सीमा विवाद, बढ्दो व्यापार घाटा, पारवहन समस्या तथा रोकिएका ठूला विकास आयोजनाहरू पनि नेपालको महत्वपूर्ण सरोकार हुन्। तर यी संवेदनशील विषयमा यसपटकको छोटो भ्रमणबाटै ठोस समाधान निस्कने सम्भावना कम रहेको कूटनीतिक विश्लेषणहरूमा उल्लेख गरिएको छ।

भारत नेपालका प्रमुख व्यापारिक तथा विकास साझेदारमध्ये एक हो। त्यसैले उच्चस्तरीय भेटवार्तालाई औपचारिकतामा सीमित नराखी विगतका सहमति कार्यान्वयन, नयाँ लगानीको वातावरण निर्माण र आर्थिक उपलब्धि हासिल गर्ने दिशामा केन्द्रित गर्नुपर्ने आवश्यकता छ।

विशेषगरी हवाई रुट, ऊर्जा व्यापार र पूर्वाधार विकासमा ठोस प्रगति हुन सके नेपालको पर्यटन, व्यापार तथा समग्र अर्थतन्त्रमा सकारात्मक प्रभाव पर्न सक्ने अपेक्षा गरिएको छ।

सम्बन्धित समाचार

छुटाउनुभयो कि ?